Sedasiya ilə Diş Müalicəsi

Sedasiya ilə diş müalicəsi nədir?

Dörd anlayışı ayırmaq lazımdır. Ağrı nəzarəti yerli keyitmə ilə təmin olunur — müalicə olunan nahiyə hissiyyatsızlaşır. Həyəcan nəzarəti qorxu və gərginliyi azaltmağa yönəlir: bura həkimin davranış üsulları və sedasiya daxildir. Sedasiya dərman təsiri ilə sakitləşmiş, amma oyaq vəziyyətdir. Ümumi anesteziya isə huşun tam bağlandığı, nəzarətli yuxu vəziyyətidir.

Sedasiya yerli keyitməni əvəz etmir — ağrı nəzarəti üçün keyitmə adətən yenə tətbiq olunur; sedasiya onun və bütövlükdə müalicənin daha rahat keçməsinə kömək edir. Hansı səviyyənin uyğun olduğu pasiyentin yaşından, sağlamlıq vəziyyətindən və planlaşdırılan işin həcmindən asılıdır.

Uşaqlarda sedasiya nə zaman lazım olur?

Uşaqlarda məqsəd uşağı sadəcə yatızdırmaq deyil — klinik göstəriş olduqda zəruri müalicəni daha az psixoloji streslə mümkün etməkdir. Uyğun seçilmiş hallarda sedasiya uşağın müalicəni daha az streslə keçirməsinə kömək edə bilər. Qərar yaş, dişlərin vəziyyəti, müalicənin ümumi həcmi, ümumi sağlamlıq və anestezioloji qiymətləndirmə əsasında verilir.

• Azyaşlı uşağın kresloda əməkdaşlıq edə bilməməsi
• Güclü qorxu və ya əvvəlki mənfi müalicə təcrübəsi
• Çox sayda dişin müalicəyə ehtiyacı
• Təkrarlanan stresli səfərlərin uşaq üçün arzuolunmaz olması
• Xüsusi qayğı tələb edən seçilmiş hallar

Bir gəlişdə çoxsaylı dişlərin müalicəsi

Seçilmiş uşaq hallarında sedasiya və ya ümumi anesteziya bir neçə zəruri proseduru — plomblar, pulpa müalicəsi, çəkimlər və digər lazımi işləri — eyni seansda tamamlamağa imkan verə bilər; bu, stresli səfərlərin sayını azaldır. Amma bu, hər uşağa və hər hala aid deyil: seansın müddəti və həcmi anesteziya təhlükəsizliyi və klinik planla müəyyən olunur. «Bütün dişlər həmişə bir dəfəyə müalicə olunur» iddiası düzgün deyil.

Böyüklərdə sedasiya nə zaman istifadə olunur?

Böyüklərdə sedasiya avtomatik ehtiyac deyil — əksər müalicələr adi qaydada rahat keçir. Aşağıdakı hallarda isə nəzərdən keçirilir:

• Güclü stomatoloji həyəcan və ya diş həkimi fobiyası
• Nəzərəçarpan öyümə refleksi
• Uzun prosedurlara dözməkdə çətinlik
• Böyük həcmli müalicə planı
• Seçilmiş cərrahi müdaxilələr — klinikamızda böyüklərdə sedasiya xüsusilə cərrahi əməliyyatlar zamanı aktualdır

Güclü diş həkimi qorxusu olan pasiyentlər

İllərlə təxirə salınmış müalicə çox vaxt qorxunun nəticəsidir. Sedasiya belə pasiyentlərdə müalicəyə başlamağı asanlaşdıra bilər: gərginlik azalır, vaxt hissi qısalır, prosedur daha dözülən olur. Qorxunun özü ilə işləmək barədə ayrıca yazmışıq: diş həkimi qorxusu və onunla mübarizə. Sedasiya qorxunu həmişə tam aradan qaldırmır — amma lazımi müalicəni mümkün edir.

Güclü öyümə refleksi olan pasiyentlər

Bəzi pasiyentlərdə alətin və ya ölçü qaşığının ağıza toxunması güclü öyümə yaradır və müalicəni çətinləşdirir. Şənləndirici qaz bir sıra pasiyentlərdə bu refleksi azalda bilir; effekt fərdidir və hər kəsdə eyni olmur. Uyğun üsul müayinədə seçilir.

Şənləndirici qaz: azot oksidi ilə inhalyasiya sedasiyası

Şənləndirici qaz — azot oksidi ilə oksigen qarışığının kiçik burun maskası vasitəsilə tənəffüs edilməsidir. Pasiyent bütün müalicə boyu oyaq qalır, suallara cavab verir və həkimlə ünsiyyəti itirmir; bu, ümumi anesteziya deyil. Təsir nisbətən tez başlayır, qaz dayandırıldıqdan sonra isə adətən qısa müddətdə keçir.

Bir çox pasiyentdə həyəcan və gərginlik azalır, bəzilərində öyümə refleksi zəifləyir. Klinikamızda azot oksidi Baldus (Almaniya) inhalyasiya sistemi ilə verilir. Vacib qeyd: üsul hər kəsdə qorxunu aradan qaldırmır və tamamilə risksiz deyil — uyğunluğu həkim qiymətləndirir.

Ümumi anesteziya (xalq arasında «narkoz») və intubasiya

Ümumi anesteziya sedasiyadan daha dərin vəziyyətdir: pasiyent huşsuzdur və prosedur boyu heç nə hiss etmir. Tənəffüs yolunun qorunması üçün endotraxeal intubasiya tətbiq oluna bilər, fasiləsiz monitorinq mütləqdir və anesteziyanı müvafiq ixtisaslı anesteziya komandası idarə edir. Klinik danışıqda buna bəzən «intubasion sedasiya» deyilsə də, tibbi baxımdan düzgün ad ümumi anesteziyadır.

Bu yanaşma adətən azyaşlı və əməkdaşlıq edə bilməyən uşaqlarda böyük həcmli müalicə, bəzi xüsusi qayğı halları və seçilmiş cərrahi hallar üçün nəzərdən keçirilir. Ümumi anesteziya adi sedasiya ilə eyni şey deyil və qərar yalnız anestezioloji qiymətləndirmədən sonra verilir.

Şənləndirici qazla ümumi anesteziyanın fərqi

Bu iki yanaşmadan biri digərindən «yaxşı» deyil — onlar fərqli vəziyyətlər üçündür və seçim klinik qiymətləndirmə ilə aparılır.

• Huş: şənləndirici qazda pasiyent oyaqdır; ümumi anesteziyada huş tam bağlıdır
• Ünsiyyət: qazda həkimlə danışıq mümkündür; anesteziyada mümkün deyil
• Tənəffüs yolu: qazda pasiyent özü nəfəs alır; anesteziyada intubasiya tətbiq oluna bilər
• Monitorinq: qazda əsas göstəricilər izlənir; anesteziyada tam anestezioloji monitorinq aparılır
• Tipik göstəriş: qaz — yüngül-orta həyəcan, öyümə refleksi; anesteziya — əməkdaşlığın mümkün olmadığı və böyük həcmli seçilmiş hallar
• Özünəgəlmə: qazdan sonra adətən qısa müddətdə; anesteziyadan sonra müşahidə dövrü tələb olunur

Sedasiya təhlükəsizdirmi?

Sedasiya və ümumi anesteziya uyğun seçilmiş pasiyentlərdə, qəbul olunmuş protokollar, monitorinq və təlim keçmiş personalla təhlükəsiz şəkildə apara bilinər, lakin tamamilə risksiz deyil. Təhlükəsizlik pasiyent seçimindən, tibbi anamnezdən, anestezioloji qiymətləndirmədən, düzgün doza və texnikadan, fasiləsiz monitorinqdən və təcili hallara hazırlıqdan asılıdır. Buna görə də prosedurdan əvvəl qiymətləndirmə mərhələsi məcburidir.

Müalicədən əvvəl qiymətləndirmə

Sedasiya və ya ümumi anesteziya planlaşdırılan hər pasiyent üçün əvvəlcədən toplanır:

• Tibbi anamnez və mövcud xəstəliklər
• Daimi qəbul edilən dərmanlar
• Allergiyalar
• Əvvəlki anesteziya təcrübəsi və mümkün problemlər
• Tənəffüs yolları xəstəlikləri (astma, yaxın vaxtda keçirilmiş infeksiya)
• Ürək-damar sistemi vəziyyəti
• Uşaqlarda yaş və çəki

Yemək və maye qəbulu

Yemək və maye qəbulu ilə bağlı dəqiq göstəriş anesteziya komandası tərəfindən prosedurdan əvvəl fərdi şəkildə verilir. Verilən göstərişə dəqiq əməl olunmalıdır — bu, təhlükəsizliyin vacib şərtidir.

Müalicə zamanı nə izlənilir?

Seçilmiş üsuldan asılı olaraq müalicə boyu oksigen saturasiyası, nəbz, arterial təzyiq və tənəffüs vəziyyəti izlənə bilər; ümumi anesteziyada tam anestezioloji monitorinq aparılır. Monitorinqin həcmini anesteziya komandası müəyyən edir.

Müalicədən sonra nə olur?

• Şənləndirici qazdan sonra: qısa istirahətdən sonra pasiyentlər adətən gündəlik rejimə qayıdır
• Dərin sedasiya və ümumi anesteziyadan sonra: klinikada müşahidə dövrü tələb olunur
• Evə buraxılma müəyyən meyarlara (oyaqlıq, sabit göstəricilər) əsasən aparılır
• Yanınızda müşayiət edən böyük olmalıdır; həmin gün avtomobil idarə etmək olmaz
• Uşaqlar üçün evdə qulluq təlimatı yazılı şəkildə izah edilir

Hansı hallarda uyğun olmaya bilər?

Uyğunluq sadə siyahı ilə deyil, fərdi tibbi qiymətləndirmə ilə müəyyən edilir. Bəzi tənəffüs yolları xəstəlikləri, nəzarətdə olmayan sistem xəstəlikləri, yaxın vaxtda keçirilmiş kəskin infeksiya və anesteziya ilə bağlı fərdi risklər planı dəyişə və ya müalicəni təxirə sala bilər. Belə hallarda alternativ yanaşma və ya uyğun vaxt anesteziya komandası ilə birlikdə seçilir.

Sedasiya altında hansı müalicələr aparıla bilər?

Göstərişdən asılı olaraq sedasiya və ya ümumi anesteziya bir çox stomatoloji prosedurda tətbiq oluna bilər — amma heç bir prosedur avtomatik sedasiya tələb etmir:

• Plomblar və uşaq bərpaları
• Pulpa və kanal müalicəsi
• Diş çəkimi və ağıl dişi cərrahiyyəsi
• İmplant cərrahiyyəsi və digər ağız cərrahiyyəsi
• Seçilmiş protez prosedurları
• Nadir seçilmiş hallarda peşəkar gigiyena

Qiymətlər

Sedasiya xidmətinin dəyəri müddətə görə hesablanır; ilkin qəbul və müalicənin öz qiyməti ayrıca göstərilir. Dəqiq plan və ümumi məbləğ müayinə və anestezioloji qiymətləndirmədən sonra bildirilir.

Smile by Dr. Bakhtiyar klinikasında sedasiya altında diş müalicəsi

Bakıdakı klinikamızda sedasiya iki istiqamətdə tətbiq olunur: uşaq stomatologiyasında — kresloda əməkdaşlıq edə bilməyən və ya güclü qorxusu olan uşaqların zəruri müalicəsi üçün, və böyüklərdə — ilk növbədə cərrahi müdaxilələr zamanı. Şənləndirici qaz Baldus (Almaniya) inhalyasiya sistemi ilə verilir; ümumi anesteziya yalnız anestezioloji qiymətləndirmədən sonra, anesteziya komandasının iştirakı ilə planlaşdırılır.

Sedasiya ilə müalicənin sizin və ya uşağınız üçün uyğun olub-olmadığını ilkin konsultasiya zamanı qiymətləndiririk: randevu alın və ya +994 55 501 01 07 nömrəsinə zəng edin.